بسیاری از خانواده‌هایی که به امارات می‌روند، برای نگهداری کودک، کار خانه یا رانندگی کسی را استخدام می‌کنند. این رابطهٔ کار تابع قانون کار عادی نیست؛ قانون جداگانه‌ای دارد که هم از کارگر حمایت می‌کند و هم برای خانواده تعهد می‌سازد. این مقاله بر پایهٔ صفحهٔ «کارگران خانگی» در درگاه رسمی دولت امارات (`u.ae`) نوشته شده که در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شده است.
چه کسی کارگر خانگی است؟
قانون ۱۹ شغل را در بر می‌گیرد:
| گروه | شغل‌ها |
|---|---|
| کار خانه | خدمتکار، خانه‌دار، آشپز، کارگر، پرستار کودک |
| بیرون از خانه | راننده شخصی یا خانوادگی، باغبان، کشاورز، نگهبان |
| خدمات شخصی | مربی یا معلم ورزش شخصی، معلم خصوصی، پرستار خانگی، دستیار شخصی، مهندس کشاورزی خصوصی |
| مشاغل ویژه | دریانورد، چوپان، سوارکار، رام‌کنندهٔ حیوان، مراقب شاهین |
قرارداد و کاریابی
| موضوع | قاعدهٔ رسمی |
|---|---|
| قرارداد | با الگوی مصوب وزارت منابع انسانی و اماراتی‌سازی؛ رونوشت آن به کارگر داده می‌شود |
| محتوای قرارداد | از جمله نوع کار، مدت قرارداد، حقوق، روش پرداخت، مرخصی‌ها، دورهٔ آزمایشی (اگر باشد)، زمان‌های استراحت و شرط‌های پایان |
| قرارداد با دفتر کاریابی | دفتر کاریابی با کارفرما قرارداد می‌بندد که هزینهٔ جابه‌جایی کارگر، کارمزد دفتر و زمان استخدام را در بر می‌گیرد |
| تخلف دفتر کاریابی | کارفرما می‌تواند از استخدام خودداری کند؛ دفتر باید جایگزین بدهد یا کارمزد را بازگرداند، بی‌آنکه حق کارفرما بر غرامت از بین برود |
| مرکزهای خدمات | مرکزهای خدمات کارگران خانگی مورد تأیید وزارت، خدمات کاریابی ویژه دارند |
حقوق و زمان استراحت
| موضوع | قاعدهٔ رسمی |
|---|---|
| پرداخت حقوق | طبق قرارداد، ظرف ۱۰ روز از سررسید |
| استراحت هفتگی | یک روز استراحت با حقوق در هفته |
| استراحت روزانه | ۱۲ ساعت در روز، که دست‌کم ۸ ساعت آن پیوسته باشد |
| مرخصی سالانه | دست‌کم ۳۰ روز با حقوق |
| مرخصی استعلاجی | حداکثر ۳۰ روز در سال |
| بلیت سفر | بلیت رفت‌وبرگشت به کشور هر ۲ سال یک بار |
کارهای ممنوع
- استخدام کسی که زیر ۱۸ سال دارد؛
- تبعیض بر پایهٔ نژاد، رنگ، جنسیت، دین، ملیت یا معلولیت؛
- آزار جنسی، کلامی یا فیزیکی؛
- کار اجباری یا قاچاق انسان؛
- قرار دادن کارگر در معرض آسیب جسمی؛
- واگذاری کاری که در قرارداد نیامده است؛
- به کار گرفتن کارگر در شغلی بیرون از قلمرو قانون بدون تأیید وزارت؛
- گرفتن پول از کارگر، مستقیم یا غیرمستقیم، جز آنچه قانون یا قرارداد اجازه می‌دهد؛
- گرفتن کمیسیون از کارگر از سوی دفتر کاریابی.
شکایت و اختلاف
| موضوع | قاعدهٔ رسمی |
|---|---|
| کانال | سامانهٔ برخط پرسش و شکایت وزارت (`eservices.mohre.gov.ae`) |
| شاکی | هر یک از دو طرف |
| سازش | وزارت ظرف دو هفته برای سازش دوستانه تلاش می‌کند |
| ارجاع | اگر حل نشود، پرونده با توصیهٔ وزارت به دادگاه صالح می‌رود |
| مهلت | ادعا پس از سه ماه از پایان کار پذیرفته نمی‌شود |
| هزینهٔ دادرسی | کارگران خانگی در همهٔ مرحله‌ها از هزینهٔ دادرسی معاف‌اند |
مهلت سه‌ماهه برای کارگران خانگی از مهلت یک‌سالهٔ کارکنان بخش خصوصی بسیار کوتاه‌تر است؛ مقالهٔ «شکایت و اختلاف کاری در امارات» قاعدهٔ کارکنان بخش خصوصی را شرح می‌دهد.
بیمه یا ضمانت برای کارگر خانگی
صفحهٔ «بیمه در برابر کارفرمای متخلف» در درگاه دولت امارات، پوشش ویژهٔ کارگران خانگی را جداگانه آورده است:
| موضوع | قاعدهٔ رسمی |
|---|---|
| حق بیمه | ۱۰۵ درهم برای هر گواهی |
| اعتبار بیمه‌نامه | ۳۰ ماه |
| سقف | ۲۰٬۰۰۰ درهم برای هر ادعا، شامل جمع همهٔ ادعاها در دوران پوشش |
| پوشش | پاداش پایان خدمت و حقوق پرداخت‌نشده تا ۱۲۰ روز آخر، هزینهٔ بازگشت و درمان آسیب یا بیماری شغلیِ پرداخت‌نشده، بازگرداندن پیکر در صورت فوت، بلیت کارگرِ فراری که گزارش و در دوران پوشش پیدا شده، و دیگر طلب‌های مالی قانونی |
| مجرا | اسناد و بازپرداخت‌ها از راه دفترهای کاریابی کارگر خانگی، مرکزهای خدمات یا اپ وزارت |
همین صفحه می‌گوید پرداخت بیمه‌گر کارفرما را از مسئولیت آزاد نمی‌کند و او باید آن را به بیمه‌گر بازگرداند؛ اما توقف پرونده و ضمانت ۳٬۰۰۰ درهمی هنگام تمدید، که برای شرکت‌ها آمده، برای کارگران خانگی اعمال نمی‌شود.
دو مثال
این مثال‌ها فرضی‌اند و فقط قاعده‌های رسمی بالا را به کار می‌برند.
مثال ۱: پرستار کودک با حقوق ماهانه. حقوق ماه اکتبر او طبق قرارداد در ۱ نوامبر سررسید می‌شود.
| پرسش | پاسخ با قاعدهٔ رسمی |
|---|---|
| آخرین روز پرداخت | ظرف ۱۰ روز از سررسید، یعنی تا ۱۱ نوامبر |
| استراحت روزانه | ۱۲ ساعت، دست‌کم ۸ ساعت پیوسته |
| روز استراحت هفتگی | یک روز با حقوق |
| مرخصی سالانه | دست‌کم ۳۰ روز با حقوق |
مثال ۲: راننده‌ای که پس از دو سال کار می‌رود. خانواده‌ای راننده‌ای را دو سال به کار گرفته است.
| موضوع | نتیجه |
|---|---|
| بلیت رفت‌وبرگشت | طبق قانون هر ۲ سال یک بار به عهدهٔ کارفرماست |
| مهلت شکایت پس از پایان کار | سه ماه |
| هزینهٔ دادرسی برای راننده | معاف |
نکته‌های عملی
- قرارداد را فقط با الگوی مصوب وزارت ببندید و رونوشتش را به کارگر بدهید.
- دفتر کاریابی را از مرکزهای مورد تأیید وزارت انتخاب کنید و قرارداد کتبی بگیرید.
- حقوق را ظرف ۱۰ روز از سررسید بپردازید و رسید آن را نگه دارید.
- از کارگر هیچ پولی، مستقیم یا غیرمستقیم، نگیرید مگر قانون یا قرارداد اجازه دهد.
- کارهای خارج از قرارداد را به کارگر نسپارید.
رویال گلدن مشاورهٔ حقوقی نمی‌دهد. این مقاله اطلاعات عمومی است و تصمیم دربارهٔ هر پرونده با وزارت منابع انسانی و اماراتی‌سازی و دادگاه‌های صالح امارات است.
منابع
- درگاه دولت امارات، کارگران خانگی — https://u.ae/en/information-and-services/jobs/Workplace-regulations/domestic-helpers (بررسی‌شده در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶)
- درگاه دولت امارات، بیمه در برابر کارفرمای متخلف یا ناپرداخت‌کننده — https://u.ae/en/information-and-services/jobs/Workplace-regulations/insurance/insurance-system-for-employees-in-the-private-sector (بررسی‌شده در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶)