پرتغال از ۸ اکتبر ۲۰۱۲ به اتباع کشورهای غیرعضو اتحادیهٔ اروپا اجازهٔ اقامت موقت برای فعالیت سرمایه‌گذاری می‌دهد. این برنامه را با نام کوتاه `ARI` می‌شناسند. برخلاف اسپانیا که مسیر سرمایه‌گذار را در آوریل ۲۰۲۵ بست، پرتغال این برنامه را نگه داشته، اما مسیرهای آن را تغییر داده است. این مقاله بر پایهٔ صفحهٔ رسمی اجازهٔ اقامت سرمایه‌گذاری، پرسش‌های متداول آن و جدول رسمی هزینه‌ها در وب‌سایت آژانس ادغام، مهاجرت و پناهندگی پرتغال (`AIMA`) نوشته شده که در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شده‌اند.
ARI چه می‌دهد؟
طبق صفحهٔ رسمی `AIMA`، دارندهٔ این اجازه می‌تواند:
- بدون ویزای اقامت وارد پرتغال شود؛
- در پرتغال اقامت و کار کند، با شرط حداقل ماندن؛
- بدون ویزا در منطقهٔ شینگن رفت‌وآمد کند؛
- از پیوستن خانواده بهره ببرد؛
- طبق قانون اتباع خارجی (قانون ۲۳/۲۰۰۷) اقامت دائم بخواهد؛
- با داشتن دیگر شرط‌های قانون تابعیت (قانون ۳۷/۸۱ با آخرین اصلاحات) درخواست تابعیت از راه تابعیت‌پذیری بدهد.
ما متن کنونی قانون تابعیت پرتغال را در این مقاله بررسی نکرده‌ایم؛ پیش از هر تصمیمی شرط‌های روز آن را از منبع رسمی بپرسید.
شرط حداقل ماندن
| منبع رسمی | متن |
|---|---|
| صفحهٔ اصلی `ARI` | دست‌کم ۷ روز در سال اول و دست‌کم ۱۴ روز «در سال‌های بعد» |
| پرسش‌های متداول `ARI` | ۷ روز در سال اول و ۱۴ روز «در دوره‌های دوسالهٔ بعدی» |
این دو صفحهٔ رسمی دربارهٔ سال‌های بعد یکسان نمی‌گویند. ما یکی را برنگزیدیم؛ برای پروندهٔ خودتان از `AIMA` بپرسید.
پنج مسیر کنونی
طبق صفحهٔ رسمی، فعالیت سرمایه‌گذاری را می‌توان شخصاً یا از راه شرکتی انجام داد که در پرتغال یا کشور دیگری از اتحادیه تأسیس شده و در پرتغال پایگاه دائم دارد. حداقل دورهٔ نگهداری سرمایه‌گذاری پنج سال است. صفحه تصریح می‌کند فعالیت سرمایه‌گذاری نمی‌تواند به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به سرمایه‌گذاری در املاک برسد.
| بند | مسیر | کمینه | در مناطق کم‌تراکم |
|---|---|---|---|
| ii | ایجاد دست‌کم ۱۰ شغل | ۱۰ شغل | ۸ شغل |
| v | انتقال سرمایه برای پژوهش در نهادهای علمی عضو نظام ملی علم و فناوری | ۵۰۰٬۰۰۰ یورو | ۴۰۰٬۰۰۰ یورو |
| vi | انتقال سرمایه برای تولید هنری یا مرمت و نگهداری میراث فرهنگی ملی از راه نهادهای عمومی و بنیادهای مشخص | ۲۵۰٬۰۰۰ یورو | کاهش ۲۰ درصد؛ صفحه عدد ۲۲۰٬۰۰۰ یورو را نوشته است |
| vii | خرید واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری جمعی غیرملکی پرتغالی با سررسید دست‌کم پنج‌ساله و دست‌کم ۶۰ درصد سرمایه‌گذاری در شرکت‌های پرتغالی | ۵۰۰٬۰۰۰ یورو | کاهشی ذکر نشده |
| viii | تأسیس شرکت تجاری در پرتغال با ۵ شغل دائم، یا افزایش سرمایهٔ شرکت موجود با ۵ شغل دائم تازه یا حفظ ۱۰ شغل (دست‌کم ۵ دائم) برای دست‌کم سه سال | ۵۰۰٬۰۰۰ یورو | کاهشی ذکر نشده |
مناطق کم‌تراکم طبق مصوبهٔ ۲۰۸/۲۰۱۷ تعریف شده‌اند: کمتر از ۱۰۰ نفر در هر کیلومتر مربع، یا تولید ناخالص سرانهٔ کمتر از ۷۵ درصد میانگین ملی.
صندوق‌ها: مدارک ویژه
برای مسیر صندوق، علاوه بر تأیید انتقال پول از بانکی ثبت‌شده نزد بانک مرکزی پرتغال، دو سند لازم است: گواهی مالکیت واحدهای صندوق، آزاد از هر بار و تعهد؛ و تأییدیهٔ شرکت مدیر صندوق دربارهٔ سررسید دست‌کم پنج‌ساله و سرمایه‌گذاری دست‌کم ۶۰ درصدی در شرکت‌های پرتغالی. صفحه می‌گوید می‌توان واحد چند صندوق را خرید، به شرط آنکه جمع مبلغ به حد قانونی برسد و از انتقال بین‌المللی سرمایه آمده باشد.
مدارک عمومی
| مدرک | شرط رسمی |
|---|---|
| گذرنامه | معتبر |
| ورود و ماندن قانونی | مدرک ورود و ماندن قانونی در پرتغال |
| پوشش درمانی | خدمات ملی سلامت پرتغال یا بیمهٔ بین‌المللی برای مدت اقامت |
| گواهی سوءپیشینه | از کشور مبدأ یا کشور محل اقامت بیش از یک سال؛ حداکثر ۳ ماه پیش از ارائه؛ ترجمه به پرتغالی و تأیید کنسولی یا آپوستیل |
| شمارهٔ مالیاتی | از کشور مبدأ، اقامت یا اقامت مالیاتی |
| تعهدنامه | رعایت شرط‌های کمّی و زمانی حداقل (۵ سال) |
| بی‌بدهی مالیاتی و تأمین اجتماعی | گواهی صادرشده حداکثر ۴۵ روز پیش |
| رسید هزینه | پرداخت هزینهٔ بررسی درخواست |
اجازهٔ اقامت موقت سرمایه‌گذاری طبق صفحهٔ رسمی دو سال از تاریخ صدور اعتبار دارد. پرسش‌های متداول برای تمدید این‌ها را لازم می‌داند: اثبات ماندن سرمایه‌گذاری، رعایت دوره‌های حداقل ماندن، منابع معاش و محل سکونت، و وضعیت مالیاتی و بیمه‌ای منظم. تمدید اجازه‌هایی که از ۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۰ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ منقضی شده‌اند، از درگاه ویژهٔ تمدید انجام می‌شود.
اعضای خانواده
| عضو | شرط طبق صفحهٔ رسمی |
|---|---|
| همسر | — |
| فرزندان | تا ۱۷ سال، یا ناتوان و تحت تکفل |
| فرزندان ۱۸ تا ۲۵ سال | مجرد، تحت تکفل و در حال تحصیل |
| والدین | تحت تکفل متقاضی یا همسرش |
| خواهر و برادر | تا ۱۷ سال و تحت سرپرستی قانونی متقاضی |
درخواست پیوستن خانواده را می‌توان هم‌زمان با درخواست سرمایه‌گذار داد، اما به پذیرش درخواست سرمایه‌گذار وابسته است. `ARI` برای اتباع پرتغال، اتحادیهٔ اروپا، منطقهٔ اقتصادی اروپا، آندورا و سوئیس کاربرد ندارد.
هزینه‌های رسمی
جدول هزینه‌های `AIMA` (مصوبهٔ ۳۰۷/۲۰۲۳، آخرین به‌روزرسانی ۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۶) دو ستون دارد: مراجعهٔ حضوری و کانال دیجیتال.
| قلم | حضوری | دیجیتال |
|---|---|---|
| بررسی درخواست صدور یا تمدید، شامل بررسی پیوستن خانواده | ۸۴۲٫۸۰ یورو | ۶۳۲٫۱۰ یورو |
| صدور `ARI` | ۸٬۴۱۸٫۹۰ یورو | ۶٬۳۱۴٫۲۰ یورو |
| تمدید `ARI` | ۴٬۲۱۰٫۳۰ یورو | ۳٬۱۵۷٫۸۰ یورو |
| صدور اجازهٔ اقامت برای هر عضو خانواده | ۸٬۴۱۸٫۹۰ یورو | ۶٬۳۱۴٫۲۰ یورو |
| تمدید برای هر عضو خانواده | ۴٬۲۱۰٫۳۰ یورو | ۳٬۱۵۷٫۸۰ یورو |
| صدور اقامت دائم برای دارندهٔ `ARI` یا خانواده | ۱۱٬۷۸۶٫۷۰ یورو | ۸٬۸۴۰٫۰۰ یورو |
پرداخت با سند یکپارچهٔ وصول (`DUC`) یا کارت بانکی در مراجعهٔ حضوری است و پول نقد پذیرفته نمی‌شود.
دو مثال
این مثال‌ها فرضی‌اند و فقط عددهای رسمی بالا را به کار می‌برند.
مثال ۱: سرمایه‌گذار صندوق با همسر و یک فرزند ۱۰ ساله. سرمایه‌گذاری ۵۰۰٬۰۰۰ یورو در صندوق واجد شرایط، از کانال دیجیتال:
| قلم | محاسبه | مبلغ |
|---|---|---|
| صدور برای سه نفر | ۳ × ۶٬۳۱۴٫۲۰ | ۱۸٬۹۴۲٫۶۰ یورو |
| بررسی درخواست، دست‌کم یک بار | ۱ × ۶۳۲٫۱۰ | ۶۳۲٫۱۰ یورو |
| جمع هزینه‌های رسمی صدور | — | ۱۹٬۵۷۴٫۷۰ یورو |
| نخستین تمدید برای سه نفر | ۳ × ۳٬۱۵۷٫۸۰ | ۹٬۴۷۳٫۴۰ یورو، به‌علاوهٔ هزینهٔ بررسی |
جدول نمی‌گوید هزینهٔ بررسی برای هر نفر جداگانه است یا یک بار برای کل پرونده؛ برای همین آن را دست‌کم یک بار حساب کردیم. هزینه‌های مدیریت صندوق، ترجمه و وکیل در این جدول نیستند.
مثال ۲: مسیر فرهنگی در منطقهٔ کم‌تراکم.
| موضوع | عدد |
|---|---|
| کمینهٔ عادی | ۲۵۰٬۰۰۰ یورو |
| کاهش ۲۰ درصد طبق حساب | ۲۵۰٬۰۰۰ × ۸۰٪ = ۲۰۰٬۰۰۰ یورو |
| عددی که صفحهٔ رسمی نوشته | ۲۲۰٬۰۰۰ یورو |
این دو عدد با هم نمی‌خوانند. پیش از انتقال پول، کمینهٔ دقیق را کتبی از `AIMA` یا نهاد فرهنگی دریافت‌کننده بپرسید. در مسیر پژوهش، صفحه ۴۰۰٬۰۰۰ یورو نوشته که با کاهش ۲۰ درصدی از ۵۰۰٬۰۰۰ یورو می‌خواند.
نکته‌های کاربردی
- هر پیشنهاد «اقامت پرتغال با خرید ملک» را با متن رسمی بسنجید؛ صفحهٔ `AIMA` سرمایه‌گذاری مستقیم یا غیرمستقیم در املاک را نمی‌پذیرد.
- پول باید از انتقال بین‌المللی سرمایه بیاید و بانک پرتغالی آن را تأیید کند؛ مدارک منشأ پول را آماده کنید. مقالهٔ «اثبات منشأ دارایی: چه مدارکی و چرا» را ببینید.
- گواهی سوءپیشینه حداکثر سه ماه اعتبار دارد و ترجمه و تأیید می‌خواهد؛ مقالهٔ «آپوستیل چیست و کجا لازم است» را ببینید.
- شرط حداقل ماندن را در تقویم خود ثبت کنید و مدرک حضور نگه دارید.
- تفاوت اقامت و شهروندی را در مقالهٔ «شهروندی یا اقامت از طریق سرمایه‌گذاری: تفاوت‌ها» ببینید.
رویال گلدن مشاورهٔ حقوقی، مالی یا مهاجرتی دربارهٔ پرتغال نمی‌دهد. این مقاله اطلاعات عمومی است و تصمیم دربارهٔ هر درخواست با `AIMA` است.
منابع
- آژانس ادغام، مهاجرت و پناهندگی پرتغال (AIMA)، اجازهٔ اقامت برای سرمایه‌گذاری، مادهٔ ۹۰-الف — https://aima.gov.pt/pt/viver/autorizacao-de-residencia-para-investimento-art-90-o-a (بررسی‌شده در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶)
- آژانس ادغام، مهاجرت و پناهندگی پرتغال (AIMA)، پرسش‌های متداول اجازهٔ اقامت سرمایه‌گذاری — https://aima.gov.pt/pt/a-aima/perguntas-frequentes-faqs/autorizacao-de-residencia-para-investimento-ari (بررسی‌شده در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶)
- آژانس ادغام، مهاجرت و پناهندگی پرتغال (AIMA)، جدول هزینه‌ها طبق مصوبهٔ ۳۰۷/۲۰۲۳ (به‌روزرسانی ۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۶) — https://aima.gov.pt/media/pages/documents/dc677d0005-1772305205/tabela-de-taxas-e-demais-encargos-a-cobrar-pelos-procedimentos-administrativos.pdf (بررسی‌شده در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶)