İçeriğe geç

Vanuatu

Vanuatu'nun tarihi: ortak yönetimden bağımsızlığa

1980'e kadar Vanuatu'nun adı "Yeni Hebridler"di ve Britanya ile Fransa onu ortak yönetim (Condominium) adı verilen bir düzenlemeyle birlikte yönetiyordu. 30 Temmuz 1980'de ülke Vanuatu Cumhuriyeti olarak bağımsız oldu. Bu makale bu tarihi resmî ve güvenilir kaynaklarla kısaca ele alır.

Vanuatu vatandaşı olan biri, nadir bir tarihe sahip bir ülkeye katılır: iki Avrupalı gücün aynı anda yönettiği bir ülke. Bu makaledeki bilgiler Vanuatu Hükümeti'nin internet sitesinden, Vanuatu Parlamentosu'nun internet sitesinden ve Encyclopaedia Britannica'dan alınmış ve 24 Ekim 2026'da kontrol edilmiştir.

Yeni Hebridler

Güney Pasifik'teki bu takımadaların eski adı "Yeni Hebridler"di. Britannica'ya göre Britanya ve Fransa 1887'de adalar için ortak bir deniz komisyonu kurdu.

Ortak yönetim

  • Britannica'ya göre Britanya ve Fransa 1906'da, Port Vila'da yerleşik komiserleriyle İngiliz-Fransız "Condominium"unu kurdu.
  • Ortak yönetim, bir toprağın iki ülke tarafından birlikte yönetilmesi demektir. Sonuç olarak adalarda ikili kurumlar ve idari sistemler oluştu.

Bağımsızlığa giden yol

  • Vanuatu Parlamentosu'nun tarih belgesine göre anayasa, 19 Eylül 1979'da Port Vila'daki bir konferansta kabul edildi ve Fransa ile Birleşik Krallık arasında nota teatisiyle yürürlüğe kondu.
  • Vanuatu Hükümeti'nin internet sitesine göre tam egemenlik 30 Temmuz 1980'de iki Avrupa ülkesi tarafından verildi.
  • Britannica'ya göre ülke o gün Commonwealth içinde Vanuatu Cumhuriyeti olarak bağımsız oldu.
  • Britannica, Na-Griamel partisinin lideri Jimmy Stevens'ın 1980 ortasında Espiritu Santo adasını ayırma girişiminin başarısız olduğunu ekler.

Bugünkü Vanuatu

  • Başkent: Efate adasında Port Vila; Britannica'ya göre ülkenin en büyük şehri ve ticaret merkezi.
  • Adalar: Vanuatu Hükümeti'nin internet sitesi ülkeyi 83 adadan oluşan bir takımada olarak tanımlar.
  • Bağımsızlık Günü, 30 Temmuz, ulusal bayramdır.

Bu tarih neden hâlâ önemli

İngiliz ve Fransız ikili mirası ülkenin dillerinde, eğitiminde ve bazı kurumlarında hâlâ görülür. Bu tarihi bilmek yeni vatandaşların ülkelerini daha iyi anlamalarına yardımcı olur.

"Vanuatu'yu tanımak" makalesi ülkenin bugünkü coğrafyasını, halkını ve ekonomisini tanıtır.

Bu makale genel bilgidir.

Kaynaklar

  • Vanuatu Hükümeti, Vanuatu hakkında — https://www.gov.vu/index.php/about/about-vanuatu (arama dizini üzerinden; kontrol tarihi: 24 Ekim 2026)
  • Vanuatu Parlamentosu, Vanuatu Parlamentosu'nun kısa tarihi — https://parliament.gov.vu/images/history.pdf (arama dizini üzerinden; kontrol tarihi: 24 Ekim 2026)
  • Encyclopaedia Britannica, Vanuatu tarihi — https://www.britannica.com/place/Vanuatu/History (ikincil kaynak; kontrol tarihi: 24 Ekim 2026)

Bilgi merkezine dön