گاهی در خبرها میخوانید که وانواتو در «فهرست سیاه مالیاتی اروپا» است. این مقاله توضیح میدهد این فهرست دقیقاً چیست، چه کسی آن را تعیین میکند، وانواتو در سه بازبینی اخیر کجا بوده و این برای کسی که شهروندی وانواتو دارد یا شرکتی در آن ثبت میکند چه معنایی دارد. اطلاعات از خبرهای رسمی ادارهٔ کل مالیات و گمرک کمیسیون اروپا گرفته شده که در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شدهاند.
این فهرست چیست؟
نام رسمی آن «فهرست اتحادیهٔ اروپا از حوزههای قضایی غیرهمکار در امور مالیاتی» است. به گفتهٔ کمیسیون اروپا:
| موضوع | آنچه منابع رسمی میگویند |
|---|---|
| چه کسی تصمیم میگیرد | شورای اتحادیهٔ اروپا (وزیران دارایی)؛ کمیسیون کمک فنی میدهد |
| بر چه پایهای | معیارهای عینی و پذیرفتهشدهٔ بینالمللی، مانند شفافیت مالیاتی و پایبندی به استانداردهای مقابله با فرسایش پایهٔ مالیاتی و انتقال سود (BEPS) |
| بازبینی | سالی دو بار |
| پیوست یک (Annex I) | حوزههایی که غیرهمکار شمرده میشوند |
| پیوست دو (Annex II) | حوزههایی که برای رفع کاستیها تعهد دادهاند و زیر نظرند |
| پیامد | کشورهای عضو برای اعمال «اقدامهای دفاعی مالیاتی» علیه حوزههای فهرستشده هماهنگی میکنند |
خبرهای کمیسیون نمیگویند این اقدامهای دفاعی دقیقاً چیست؛ هر کشور عضو آنها را در قانون خود تعیین میکند.
سه بازبینی اخیر
| تاریخ | شمار پیوست یک | تغییرها | وانواتو |
|---|---|---|---|
| ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ | ۱۱ | بدون تغییر در پیوست یک | در پیوست یک |
| ۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۶ | ۱۰ | فیجی، ساموآ و ترینیداد و توباگو خارج شدند؛ ویتنام و جزایر تورکس و کایکوس اضافه شدند | در پیوست یک |
| ۹ اکتبر ۲۰۲۶ | ۸ | پاناما و ویتنام به پیوست دو رفتند | در پیوست یک؛ شورا پیشرفت در شفافیت را پذیرفت |
پیوست یک پس از ۹ اکتبر ۲۰۲۶
به گفتهٔ کمیسیون، این هشت حوزه در پیوست یک هستند:
- ساموآی آمریکا؛
- آنگویلا؛
- گوام؛
- پالائو؛
- فدراسیون روسیه؛
- جزایر تورکس و کایکوس؛
- جزایر ویرجین آمریکا؛
- وانواتو.
دربارهٔ وانواتو چه گفته شده است
در خبر ۹ اکتبر ۲۰۲۶، شورای اتحادیه پیشرفت وانواتو را در شفافیت مالیاتی پذیرفته است، اما وانواتو «به دلیل نگرانیهای باقیمانده در حوزهای دیگر» در پیوست یک میماند. خبر کمیسیون این حوزه را نام نمیبرد؛ جزئیات در سند نتیجهگیریهای شوراست.
راه خروج از فهرست: نمونهٔ پاناما و ویتنام
خروج از پیوست یک ممکن است. در بازبینی ۹ اکتبر ۲۰۲۶، شورا پاناما و ویتنام را «پس از گامهای مهم برای رفع مسائل باقیمانده» از پیوست یک به پیوست دو برد. این دو در پیوست دو میمانند تا «انجمن جهانی شفافیت و تبادل اطلاعات برای مقاصد مالیاتی» چارچوب تبادل اطلاعاتشان را بهطور عمیق بررسی کند. در همان بازبینی، بلیز پس از گامهایی برای پیروی از استاندارد بینالمللی «تبادل اطلاعات بنا بر درخواست» از پیوست دو هم خارج شد.
همسایههای اقیانوس آرام
| حوزه | اکتبر ۲۰۲۵ | فوریهٔ ۲۰۲۶ | اکتبر ۲۰۲۶ |
|---|---|---|---|
| وانواتو | پیوست یک | پیوست یک | پیوست یک |
| فیجی | پیوست یک | خارج شد | — |
| ساموآ | پیوست یک | خارج شد | — |
| پالائو | پیوست یک | پیوست یک | پیوست یک |
| ساموآی آمریکا | پیوست یک | پیوست یک | پیوست یک |
| گوام | پیوست یک | پیوست یک | پیوست یک |
کمیسیون دربارهٔ فیجی و ساموآ نوشته است که آنها «کاستیهای دیرینه» را برطرف کردند. این نشان میدهد فهرست ثابت نیست و کشورها با اصلاح قوانین از آن خارج میشوند.
دومینیکا و امارات
در هیچیک از این سه خبر رسمی از دومینیکا یا امارات متحدهٔ عربی نامی نیامده است؛ نه در پیوست یک و نه در فهرست تغییرهای پیوست دو. فهرست کامل پیوست دو در اکتبر ۲۰۲۵ اینها بود: آنتیگوا و باربودا، بلیز، جزایر ویرجین بریتانیا، برونئی، اسواتینی، گرینلند، اردن، مونتهنگرو، مراکش، سیشل و ترکیه. در فوریهٔ ۲۰۲۶ سیشل و آنتیگوا و باربودا از پیوست دو خارج شدند و در اکتبر ۲۰۲۶ بلیز.
مثال: یک خبر را درست بخوانیم
فرض کنید تیتری میخوانید: «اروپا وانواتو را در فهرست سیاه نگه داشت». با این مقاله میتوانید آن را دقیق کنید:
| پرسش | پاسخ بر پایهٔ منابع رسمی |
|---|---|
| کدام فهرست؟ | فهرست مالیاتی شورای اتحادیه، نه فهرست روادید یا فهرست پولشویی |
| آخرین بازبینی؟ | ۹ اکتبر ۲۰۲۶ |
| وانواتو کجاست؟ | پیوست یک |
| روند؟ | شورا پیشرفت در شفافیت را پذیرفته، ولی نگرانی دیگری باقی است |
| بازبینی بعدی؟ | فهرست سالی دو بار بازبینی میشود |
این فهرست با «مقررات (اتحادیهٔ اروپا) ۲۰۲۵/۱۱» که روادید شنگن را برای گذرنامهٔ وانواتو لازم کرد، فرق دارد. آن یک تصمیم روادیدی است و این یک فهرست مالیاتی. مقالهٔ «وانواتو، شنگن و بریتانیا» تصمیم روادیدی را شرح میدهد.
معنای آن برای شما
- **برای شهروند وانواتو که در کشور دیگری زندگی میکند:** این فهرست دربارهٔ حوزههای مالیاتی است، نه افراد. مالیات شما معمولاً به کشور محل اقامتتان بستگی دارد.
- **برای کسی که در وانواتو شرکت ثبت میکند:** کشورهای عضو ممکن است با پرداختها یا ساختارهای مرتبط با حوزههای فهرستشده سختگیرانهتر رفتار کنند. پیش از ساختن هر ساختار بینالمللی، با مشاور مالیاتی کشورهای مربوط صحبت کنید.
- **برای بانکها:** بانکها در ارزیابی ریسک به چنین فهرستهایی توجه میکنند. منشأ وجوه و سکونت مالیاتی را شفاف نگه دارید؛ مقالهٔ «بانکها، CRS و گذرنامهٔ دوم» را ببینید.
- **برای مقایسهٔ برنامهها:** دومینیکا در هیچیک از این سه خبر رسمی نیامده است. این یکی از تفاوتهای دو برنامه است، در کنار تفاوتهای سفر و روادید که مقالهٔ «دومینیکا یا وانواتو» شرح داده است.
وضعیت وانواتو ممکن است در بازبینی بعدی تغییر کند. پیش از هر تصمیم، آخرین خبر رسمی را ببینید.
رویال گلدن مشاورهٔ مالیاتی نمیدهد. این مقاله اطلاعات عمومی است و مشاورهٔ مالیاتی یا حقوقی نیست.
منابع
- کمیسیون اروپا، ادارهٔ کل مالیات و گمرک، بهروزرسانی فهرست حوزههای غیرهمکار (۹ اکتبر ۲۰۲۶) — https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/council-updates-eu-list-non-cooperative-tax-jurisdictions-cooperation-delivers-further-progress-2026-10-09_en (بررسیشده در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶)
- کمیسیون اروپا، ادارهٔ کل مالیات و گمرک، بهروزرسانی فهرست (۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۶) — https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/eu-updates-list-non-cooperative-tax-jurisdictions-highlighting-commitment-global-tax-good-governance-2026-02-17_en (بررسیشده در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶)
- کمیسیون اروپا، ادارهٔ کل مالیات و گمرک، بهروزرسانی فهرست (۱۰ اکتبر ۲۰۲۵) — https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/eu-updates-list-non-cooperative-tax-jurisdictions-reinforcing-commitment-global-tax-transparency-2025-10-10_en (بررسیشده در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶)
